OLENTZERORen SUBILA: ARGIA PARTEKATZEN

«Oparirik handiena elkar zaindu eta elkarrekin egotea da…»

Sormena eta Ebaluazioa

Helburua

Partekatzearen balioa ekintza pertsonalera eramatea eta ikaskuntza-prozesu osoa ixtea: «Nor da Galtzagorria?» joko kooperatiboan elkarlanean aritzea, Galtzagorriei harrera egitea, Lagun Ezkutuaren bidez konpromiso pertsonal bat hartzea, irratsaioa prestatzea eta grabatzea, eta «Gure Subila» muralaren bidez talde osoaren ospakizuna eta autoebaluazioa gauzatzea.

SAIOAREN AURKIBIDEA
OLENTZERO SAIOAREN FASEAK
  1. Motibazioa eta Aktibazioa
  2. Eraikuntza
  3. Sormena / Ebaluazioa (oraingoa)

Azken erronka iritsi da: babestu herriko opariak eta ireki bihotza Galtzagorriei!

1. Joko Kooperatiboa: Nor da Galtzagorria?

Helburua: gau/egun faseen bidez, taldean erabakiak hartuz herriko opariak babestea, inor jokotik kanpo utzi gabe.

Giro enpatikoa: ez da «gaiztoak bilatzeko» jokoa, elkartasuna eta ulermena lantzekoa baizik. Mezu hori hasieratik argi azaldu behar da.
  1. 1

    Jokoaren aurkezpena: irakasleak (Olentzeroren rolean) arauak azaltzen ditu eta rol-txartelak banatzen ditu ezkutuan: Galtzagorria (2-3), Izar (1), Mari Domingi (1), Napo (1), eta gainerakoak Herritarra.

  2. 2

    Jokoa: gau-fasean Galtzagorriek ezkutuan jarduten dute; egun-fasean herriak batzarrean eztabaidatu eta erabakitzen du nor izan daitekeen Galtzagorria, denon opariak babesteko.

    Materialak: jokoa jada eraikita dago (gida didaktikoa, rol-txartelak eta kartak inprimatzeko), «Nor da Galtzagorria?» Joko Gidan.
    Online laguntza: karta-jokoa Gau/Egun kronometro digitalarekin lagunduko da. Tresnak pantaila osoko GAUA eta EGUNA egoerak, konfiguratzeko moduko atzerako kontaketa, aukerako soinu-seinalea, pausatu eta berrabiarazteko botoiak eta txanda-kontagailua izango ditu. Ez du karta-jokoa ordezkatzen; erritmoa eta txandak gidatzeko erabiliko da.
    NOR DA GALTZAGORRIA? — JOKO GIDA

2. Giro Enpatikoa eta Harrera (Ontasun-ituna)

Helburua: jokoaren ondoren, portaera «bihurri» batek atzean behar bat izan dezakeela ulertzea, eta inor baztertu gabe onartzeko konpromisoa hartzea.

  1. 1

    Kondairaren bira: Olentzerok (irakasleak) azaltzen du Galtzagorriek ez zutela gaizki jokatzen — bakarrik zeudelako eta opariak partekatu nahi zituztelako aritzen ziren horrela.

  2. 2

    Eztabaida gidatua: zergatik jokatzen dute batzuek modu bihurrian? zer egin dezakegu inor bakarrik ez uzteko?

    Balio zibikoa: jarduera honek inklusioa eta bakardadearen atzean dagoen premia identifikatzea lantzen ditu, epaiketa gabe.
  3. 3

    Ontasun-ituna: klaseak ahoz edo eskuz adosten du hitzarmen bat — Galtzagorriak taldean onartzea eta harrera egitea.

3. Olentzeroren Ipuin Barregarria: Horra, Horra!

«Begira zer gertatu zaion Olentzerori menditik jaisten ari zenean! Irakurri, kanta eta egin barre denok batera!»


HORRA, HORRA GURE OLENTZERO

PIPA GALDUTA ETXERA DATOR ILUNTZERO.

 Txapela galdu du!

Aurreraka egin eta atzeraka gero,

albora begira eta bestera segidan.

Erreka baten aurrean murgilka hasi da…

Katapun eta plaust! Txapela galdu dau!

Arantzaz bete da!

Aurreraka egin eta atzeraka gero,

albora begira eta bestera segidan.

Sasiartetik aurrera korrika joan da…

Ai, ama, ai, ai, ai, arantzaz bete da!

 Hortzak galdu ditu!

Aurreraka egin eta atzeraka gero,

albora begira eta bestera segidan.

Pareta baten aurrean saltoka ari da…

Kanga pun! Kanga pun! Hortzak galdu ditu!

AMAIERA

Horra, horra, gure Olentzero!…

Nola antzeztu dezakegu kanta hau? (IDU 3.0)

1. Maila (Onomatopeiak):

Egin mugimenduak (aurrera, atzera) eta oihukatu soinuak: Katapun! Plaust! Kanga pun!

2. Maila (Kantu Kolektiboa):

Abestu bertsoak taldean, pantailako testua irakurriz eta erritmoa jarraituz.

3. Maila (Sorkuntza):

Asmatu laugarren bertso barregarri bat Olentzeroren beste despiste batekin!

Hitz Bankua eta Onomatopeiak

Aurreraka / Atzeraka
Albora / Bestera
Murgilka
Sasiartea
Arantzak
Katapun!
Plaust!
Kanga pun!

4. Lagun Ezkutua eta Gure Subila Murala

Helburua: elkartasuna ekintza pertsonal batera eramatea, herriak Olentzero eta Galtzagorriei egindako harrera bezala.

  1. 1

    Zozketa: ikasle bakoitzak ezkutuan ikaskide baten izena jasotzen du izen-txartelen bidez.

  2. 2

    Sorpresa prestatu: marrazki, eskulan edo mezu idatzi bat prestatzen du bere Lagun Ezkutuarentzat.

  3. 3

    Gure Subila Murala: opari/apaingarri bakoitza lehenengo muralean zintzilikatzen da konpromiso-gar gisa (sua/subila irudikatuz), eta ondoren banan-banan bere hartzaileari ematen zaio — esperientzia bakarra, denbora ez sakabanatzeko.

5. Irratsaioaren Prestaketa eta Grabazioa

Helburua: kondairari buruz ikasitakoa ahoz, elkarlanean eta sormenez komunikatzea.

  1. 1

    Prestaketa: taldeek irratsaio labur baten gidoia prestatzen dute, kondairaren laburpena, pertsonaiei egindako elkarrizketa, elkartasun-mezua eta OLENTZERO KANTAren aurkezpena uztartuz.

  2. 2

    Grabazioa: talde bakoitzak bere irratsaioa grabatzen du, taldekideen artean narratzaile, elkarrizketatzaile, pertsonaia eta kanta-aurkezle rolak banatuta.

    Irratsaioaren gidoia

6. Amaiera eta Hausnarketa

Helburua: ikaskuntza-prozesu osoa hausnarketa kolektiboarekin ixtea.

  1. 1

    Hausnarketa zirkuluan: «Zer ikasi dugu gaur Olentzeroren argiari buruz?»

    Hausnartu taldean

    Zer sentitu duzu zure Lagun Ezkutuarentzat oparia prestatzean?
    Zergatik uste duzu Galtzagorriek modu bihurrian jokatzen zuten hasieran?
    Nola lagundu dezakezu zuk norbait bakarrik ez sentitzeko?
    Zer ikasi duzu Olentzeroren kondairari eta elkar zaintzeari buruz?

  2. 2

    Mural kolektiboa ikusgai: «Gure Subila» osatuta jartzen da ikusgai eskolako korridorean — sua berriz distiratzen du.

7. Erronka-domina Banaketa (Itxiera)

Helburua: komunitatearen zaindari gisa aitortzea eta azken autoebaluazioa egitea.

  1. 1

    Irakaslearentzako oharra — erronka-domina entrega: saio hau «Olentzeroren Subila: Argia Partekatzen» IE  osoaren amaiera da. Une egokia da ikasle bakoitzari «Olentzero / Galtzagorri erronka-domina ematea, komunitatearen zaindari gisa aitortzeko.

    Nola entregatu erronka-domina: Inprimatu «Olentzero/Galtzagorri erronka-domina» irudia (ikasle bakoitzarentzat bat), ebaki eta itsatsi Ikaskuntza-Egunerokoa azken orrialdean. Bete data eta sinadura, eta idatzi atzeraelikadura labur bat ikasle bakoitzarentzat. (erronka-domina irudia)
  2. 2

    Azken metakognizioa: azken erregistroa Ikaskuntza-Egunerokoa (Harri-semaforoa) — ikus 5. atalean.

Olentzeroren Subila – Curriculum Dimentsioak

Arloa / Eremua Konpetentzia (kodea) Oinarrizko jakintzak Jarduerak eta ebidentziak
Balio Zibiko eta Etikoak / Gizarte Zientziak KSD3 Elkartasuna, partekatzea eta inklusioa; ontasun-ituna eta Lagun Ezkutuaren bidezko arreta besteei. Joko kooperatiboa + Giro Enpatikoa + Lagun Ezkutua + Irratsaioa. Ebidentzia: ontasun-itunaren adostasuna, opari pertsonalizatua eta grabatutako irratsaioa.
Euskara eta Literatura KKL1 / KKL2 Ahozko adierazpena eztabaidan eta hausnarketa-zirkuluan. Giro Enpatikoaren eztabaida + Amaierako Hausnarketa. Ebidentzia: parte-hartze ahozkoa.
Tutoretza / KPSII (zeharkakoa) KPSII Talde-lana, erabaki demokratikoak eta autoebaluazioa. Jokoan erabaki demokratikoak hartzea + azken Harri-semaforoa. Ebidentzia: jokoan parte-hartzea eta azken autoebaluazioa.
Kultura Artistiko eta Kulturalerako Konpetentzia (proposatua) CCEC Olentzeroren tradizioaren balorazioa sormenezko adierazpenaren bidez. Gure Subila Murala + Insignien Banaketa. Ebidentzia: opari/apaingarri pertsonala eta muralaren emaitza.

Metakognizioa (Sormena eta Ebaluazioa)

Fase honetan, ikasleek Motibazioa eta Eraikuntza faseetan landutakoa ekintza pertsonal eta kolektibora eramaten dute, eta IE osoan zeharreko hausnarketa metakognitiboa ixten dute.

Jarduera Helburua Nola garatzen da?
1. Ontasun-itunaBalioen barneratzea Ikasleek jokoan ikasitakoa balio kolektibo batera eramatea. Klaseak ahoz adosten du zergatik onartzen dituzten Galtzagorriak taldean.
2. Lagun EzkutuaAutoadierazpena eta enpatia Ikasle bakoitzak konpromiso pertsonal bat hartzea ikaskide baterako. Marrazki, eskulan edo mezu bat prestatzen du eta muralean zintzilikatzen du.
3. Hausnarketa-zirkuluaIkaskuntza globala berrikustea IE  osoan zehar ikasitakoa partekatzea eta lotzea. Zirkuluan eserita, ikasleek galdera gidatuei erantzuten diete.
4. Azken Harri-semaforoaProzesu osoaren autoebaluazioa Ikasle bakoitzak bere bidaia hasieratik amaierara arte alderatzea. Ikaskuntza-Egunkarian, ikasle bakoitzak bere azken «harria» aukeratzen du.

Azken Harri-semaforoa

Harri berdea
«Olentzeroren mezua ondo ulertu dut eta nire Lagun Ezkutuaren oparia bakarrik prestatu dut.»
Harri horia
«Zerbait ulertu dut, baina laguntza apur bat behar izan dut nire konpromisoa adierazteko.»
Harri gorria
«Laguntza handia behar izan dut jokoan eta oparia prestatzean parte hartzeko.»
Aldamio linguistikoa (itxierarako)
  • «Hasieran… orain…» (aldaketa adierazteko)
  • «Ikasi dut… delako.»
  • «Nire konpromisoa da…» (aurrerantzean)
Zergatik da garrantzitsua? Azalpena
Autoerregulazioa Ikasleak bere ibilbide osoa (hasierako hipotesietatik azken konpromisora) kontzienteki berrikusten du.
IDU 3.0 Oparia adierazteko modu librea (marrazkia, eskulana, mezu idatzia) eta aldamio linguistikoek aukera ematen diete ikasle guztiei parte hartzeko.
EIMA Idoneitatea Ebaluazioa prozesu osoan zeharreko behaketa, gogoeta eta jarraipen gisa ulertzen da, ez soilik amaierako nota bezala.

Isuriren Kondairak – Sustraiak Bizirik
Euskal mitologiaren eta kulturaren bidezko hezkuntza-proiektua.
Naturarekiko lotura, irudimena eta jasangarritasuna sustatzen ditu.