OLENTZERORen SUBILA: ARGIA PARTEKATZEN

«Oparirik handiena elkar zaindu eta elkarrekin egotea da…»

Motibazioa eta Aktibazioa

Helburua

Olentzeroren Subilaren ipuina ulertu eta elkartasuna eta partekatzea balio gisa bizitzea, Aitxinzuriko Argia kondairaren bidez, ekarpen pertsonal bat («argia» edo «beroa») sortzeko modu kreatiboan adieraziz.

SAIOAREN AURKIBIDEA
OLENTZERO SAIOAREN FASEAK
  1. Motibazioa eta Aktibazioa (oraingoa)
  2. Garapena / Ulermena
  3. Sormena / Ebaluazioa

Prest zaude Olentzeroren argia partekatzeko? Aitxinzuriko herriak zerbait kontatu nahi dizu!

Irakaslearentzako Argibideak — 1. Fasea: Motibazioa eta Aktibazioa

Fase honen bidez, elkartasunaren eta partekatzearen balioa lantzeko lehen urratsak emango dira, Aitxinzuriko Argia kondairarekiko aldez aurreko motibazioa piztuz eta ikasleen aurre-ezagutzak aktibatuz Olentzeroren tradizioaren inguruan.

Gida didaktiko honetan fasearen egitura eta plangintza pedagogikoa aztertzen dira. Halere, ikasleekin gelan zuzenean lan egiteko, webguneko Ikasleen Txokoa atalera jotzea da bidea. Bertan dago txertatuta ikaskuntza-sekuentzia osoa, saioz saio lantzeko baliabide, bideo, kanta eta jarduera interaktibo guztiekin batera.

Ikasleen Txokoan zehar urratsez urrats jarraituko den bidea:

Joan Ikasleen Txokora eta hasi saioa →

1. JARDUERA: Girotzea eta Erronkaren Aurkezpena

Irakasleak Isuri avatarraren bideoa edo audioa proiektatzen du gelan, lehen hurbilketa egiteko eta ikasleen jakin-mina pizteko.

«Kaixo lagunok! Gure komunitatean argia eta elkartasuna zaintzeko sasoia iritsi da. Prest zaudete Komunitatearen Zaindari bihurtzeko eta Olentzero / Galtzagorri erronka-domina lortzeko?»

Zer egin behar duzu: Entzun isilik Isuriren deia eta pentsatu zer esan nahi duen zuentzat zaindari izateak.
Helburua: Ikasleen motibazioa piztea eta erronka nagusia aurkeztea.
IRAKASLEARENTZAKO OHARRA — Girotzea prestatzeko: Behar duzuna: Isuriren aurkezpen-bideoa eta Olentzeroren kanta. Fase honetan kanta ere erabil daiteke euskal tradizioa, hiztegia, ahozkotasuna eta talde-kantua lantzeko.

2. JARDUERA: Gure Bidaia-Plana (Erronka)

Isuri abatarrak erronka aurkezten du: ikasleak Komunitatearen Zaindari bihurtuko dira, Olentzero / Galtzagorri erronka-domina lortzeko helburuarekin.

Gure bidaia-plana

HELBURUAK ADOSTEA

Bidaia-orria

Ikasleek Komunitatearen Zaindari bihurtzeko erronka jasotzen dute, Olentzero / Galtzagorri erronka-domina lortzeko helburuarekin.

AUTOERREGULAZIOA

Ikaskuntza-Egunerokoa

Ikasleek marrazki edo hitz baten bidez adierazten dute zer den beraientzat «argia partekatzea».

TALDE-AKORDIOAK

Konpromiso didaktikoa

Elkar errespetatzea eta besteen ekarpenak baloratzea, inor baztertu gabe.

Ikasleek gaurko saioan eta datozen saioetan egingo duten bidearen berri jasotzen dute (Bidaia-orria).

ZER IKASIKO DUGU GAUR?
  • Isuriren deia entzun eta gure erronka nagusia ezagutu
  • Gizon misteriotsu baten inguruko lehen hipotesiak egin
  • Gure talde-akordioak sortu eta sinatu (Konpromiso didaktikoa)
  • Ikaskuntza Egunerokoa «argia partekatzea» zer den adierazi
Gure erronka: Komunitatearen Zaindari bihurtzea eta Olentzero / Galtzagorri erronka-domina lortzea!

3. JARDUERA: Murala — Hipotesiak eta Aurre-ezagutzak

Ikasleek talde txikietan eztabaidatzen dute erakutsitako irudi/misterioaren inguruan (ipuinaren xehetasunak ezagutu gabe) eta beren lehen ideiak mural digitalean uzten dituzte.

Baliabidea: WordPress mural digitala.
Helburua: aldez aurretiko ezagutzak antolatzea eta jakin-mina bideratzea.

ZER IKASIKO DUGU GAUR?
  • Entzun Aitxinzuriko Argia ipuinaren hasiera
  • Pentsatu zer esan nahi duen elkar zaintzeak
  • Zure ideiak mural digitalean gorde
  • Ikaskuntza Egunerokoan zure lehen mezua gorde
Gure erronka: Komunitatearen Zaindari bihurtzea eta Olentzero / Galtzagorri erronka-domina lortzea!

Ikasleek talde txikietan eztabaidatzen dute:

  • Nor izan daiteke laguntza eske dabilen gizon hori?
  • Zergatik mugitzen ziren kutxa zaharrak ganbaran?
  • Zergatik uste duzu herritarrek ez ziotela lagundu?
  • Zure ustez, zer gertatuko da hurrengo fasean?

Nik uste dut gizon hori… (norbait berezia / laguntza behar duen norbait) dela

GURE HIZKUNTZA LAGUNTZAILEAK

(Erabili esaldi hauek zure erantzuna emateko):

Hipotesia formulatzeko:
  • «Nire ustez, gizon hori…»
  • «Nik uste dut kutxek…»
Arrazoia azaltzeko (Zergatik?):
  • «…pobretasunaren itxura duelako, baina ez du zertan gaiztoa izan.»
  • «…zerbait berezia gordetzen dutelako.»

5. JARDUERA: Konpromiso Didaktikoa

Talde-lanean eta elkarbizitzan aritzeko Urrezko Araua ezartzen da, konfiantza eta errespetu-giroa bermatzeko.

Urrezko Araua: «Elkar errespetatzea eta besteen ekarpenak baloratzea, inor baztertu gabe.»

Ekintza: Ikasle bakoitzak gelako mural edo pergamino nagusian bere sinadura edo margotutako hatz-marka uzten du.

Irakaslearentzako oharra — Ikaskuntza-Egunerokoa:
Saio hau hasi aurretik, inprimatu eta banatu Ikaskuntza-Egunerokoa ikasle bakoitzari (A4 orrian, liburuxka moduan). Bertan egingo dituzte hiru faseetako autoebaluazioa eta koebaluazioa; gorde ikaslearen karpetan saioz saio. Azken fasearen amaieran (Sormena eta Ebaluazioa), ikasle bakoitzak bere erronka-domina itsatsiko du azken orrian.

Deskargatu Ikaskuntza-Egunerokoa (PDF) →

5. JARDUERA: Adierazpena — Harri-semaforoa

Ataza: Marrazki edo hitz baten bidez adierazi: Zer da zuretzat «argia partekatzea»? (adibidez: lagun bati laguntzea, entzutea, materiala uztea…).

Harri berdea
«Erraz egin dut gaurko lana / Badakit nola partekatu argia..»
Harri horia
«Saiatu naiz, baina zail samarra izan da niretzat.»
Harri gorria
«Laguntza behar izan dut nire pentsamendua adierazteko.»
Aldamio linguistikoa
  • «Argia partekatzen dut, noiz… delako»
  • «Nire ustez, komunitatea zaintzea da…»
  • «Uste dut Olentzerok…»
Amaiera: Hausnarketa Kolektiboa

Zirkulu batean eserita, ikasleek beren ideiak partekatzen dituzte elkar zaintzeaz, eta identifikatzen dute zer egin dezaketen beraiek beren ingurukoak zaintzeko.

Olentzeroren Subila – Curriculum Dimentsioak

Fase honen ezaugarri nagusiak (hasierako motibazioa eta aktibazioa) kontuan hartuta, ondorengo taula prestatu da, SA_Olentzero_Propuesta_FINAL_v2.docx dokumentuan baieztatutako kodeak jarraituz.

Arloa / Eremua Konpetentzia (kodea) Oinarrizko jakintzak Jarduerak eta ebidentziak
Euskara eta Literatura KKL1 / KKL2 Ipuinaren ahozko ulermena; hizkuntza-jarduerak (etena, hipotesiak). Girotzea + Etena + Galdera Gidatuak jarduerak. Ebidentzia: parte-hartze ahozkoa eta hasierako hipotesiak.
Balio Zibiko eta Etikoak / Gizarte Zientziak KSD3 Elkartasuna eta elkar zaintzea; komunitate-sentimendua. Murala + Harri-semaforoa. Ebidentzia: Ikaskuntza Egunkariko lehen erregistroa.
Gaitasun Digitala CD1 / CD3 Mural digitalerako oinarriak. Murala «Guretzat Olentzero zer da?» (Padlet/WordPress).
Kultura Artistiko eta Kulturalerako Konpetentzia (proposatua) CCEC Olentzeroren tradizioaren hasierako balorazioa. Girotzea eta ipuinaren hasieraren entzuketa.
Tutoretza / KPSII (zeharkakoa) KPSII Autoezagutza; emozioen identifikazioa; aurretiazko ezagutza-mailaren kontzientzia hartzea. Harri-semaforoa eta Ikaskuntza Egunkaria. Ebidentzia: hasierako autoebaluazioa.

KKL/KSD3/CD/CCEC kodeak SA_Olentzero_Propuesta_FINAL_v2.docx dokumentuan baieztatuta daude; ez da STEM koderik proposatu, ez baita osagai zientifiko nagusirik identifikatu unitate honetan. KPSII zeharkako kodea proiektuko beste SAetan erabilitako eskema bera da, eta Dekretu 77/2023arekin berresteko dago oraindik. → Ikusi Gida Didaktikoa osoa

Metakognizioa (Motibazioa eta Aktibazioa)

Atal honek ikasleei beren ikaskuntza-prozesuaren protagonista izaten laguntzen die, hasieratik helburuak ulertuz, autoebaluazioa eginez eta talde-konpromisoak eraikiz.

Jarduera Helburua Nola garatzen da?
1. Bidaia-orriaHelburuak adostea Ikasleek zer ikasiko duten eta erronkaren zentzua ulertzea. Irakasleak edo Isuri abatarrak «Bidaia-orria» aurkezten du. Ikasleek Komunitatearen Zaindari bihurtzeko erronka jasotzen dute, Olentzero / Galtzagorri erronka-domina lortzeko helburuarekin.
2. Harri-semaforoaHasierako puntua Ikasle bakoitzaren aurre-ezagutzak eta segurtasun-maila identifikatzea. Ikaskuntza-Egunkarian edo mural kolektiboan, ikasle bakoitzak bere «harria» aukeratzen du: berdea, horia edo gorria.
3. Ikaskuntza-EgunkariaAutoerregulazioa Ikasleen emozioak, pentsamenduak eta itxaropenak aktibatzea. Ikasleek marrazki edo hitz baten bidez adierazten dute zer den beraientzat «argia partekatzea».
4. Konpromiso didaktikoaTalde-akordioak Ikaskuntza-giro segurua eta parte-hartzailea sortzea. Taldean adosten dira saiorako oinarrizko arauak: elkar entzutea, besteen ekarpenak baloratzea eta inor ez baztertzea.

Harri-semaforoa

Harri berdea
«Olentzero eta Aitxinzuriko Argia kondaira asko ezagutzen ditut, prest nago partekatzeko.»

Harri horia
«Zerbait badakit, baina gauza asko ez ditut ulertzen oraindik.»

Harri gorria
«Ez dut ezer ezagutzen, laguntza asko beharko dut gaur.»
Aldamio linguistikoa
  • «Gaur bidaia… (poza / jakin-minez / lasaitasunez) hasten dut».
  • «Nire harria… (berdea / horia / gorria) da, zeren…»
  • «Nik uste dut gizon hori… (laguntza behar duen norbait / pertsonaia berezia) dela».
Zergatik da garrantzitsua? Azalpena
Autoerregulazioa Ikasleak bere indarguneak eta zailtasunak identifikatzen ditu hasieratik.
IDU 3.0 «Harri-semaforoak» eta aldamio linguistikoek aukera ematen diete ikasle guztiei parte hartzeko, bakoitzak behar duen laguntza-mailarekin.
EIMA Idoneitatea Ebaluazioa prozesu osoan zeharreko behaketa, gogoeta eta jarraipen gisa ulertzen da, ez soilik amaierako nota bezala.

Isuriren Kondairak – Sustraiak Bizirik
Euskal mitologiaren eta kulturaren bidezko hezkuntza-proiektua.
Naturarekiko lotura, irudimena eta jasangarritasuna sustatzen ditu.