Miel Otxin eta Lantzeko Inauteriak

1Ezagutu 2Ikertu 3Sortu

1. JARDUERA

Girotzea eta Detonantea

2. JARDUERA

Batzarrea — Guretzat Inauteriak

3. JARDUERA

ideiak partekatzeko

4. JARDUERA

Zer dakigu? / Zer jakin nahi dugu?

5. JARDUERA

Amaiera: Hausnarketa Kolektiboa

6. JARDUERA

Harri-semaforoa

Zer egin behar duzu: entzun isilik Isuriren mezua, eta pentsatu: zer galdu ote da? Zer gertatzen da urtaroak aldatzen direnean?

🎭 Batzarra: «Zer da inauteria guretzat?»

🎯 Helburua: Zirkulu batean eserita, gure esperientziak partekatuko ditugu Zertarako erabiltzen dira mozorroak? Zergatik zarata eta dantza? Eta zer gertatzen da naturan negutik udaberrira pasatzean? 🌱✨

❓ Galdera gidatuak hausnartzeko

Zu noiz mozorrotu izan zara? Zer sentitzen duzu mozorroa jantzitakoan?
Zergatik uste duzu jendeak zarata egiten duela negua «uxatzeko»?

🗣️ Hizkuntza-aldamioa(Laguntza)

Zure ideiak eta esaldiak osatzeko, eredu hauek erabil ditzakezue:

- 💬 «Nik mozorrotzen naizenean… (barre egiten dut / apur bat lotsatzen naiz / oso pozik jartzen naiz)» 💬 «Neguan… (hotza egiten du / egunak laburragoak dira) eta udaberrian… (loreak ateratzen dira / eguzkia gehiago ikusten dugu)»

💡 Isuriren Aholkua: Inauteriak magia eta aldaketa garaia dira. Entzun arretaz ikaskideen istorioak eta partekatu zeurea beldurrik gabe! 🥁🎉

🎨 Murala: «Inauteriak guretzat»

🎯 Helburua: Talde txikitan, sormena dugu mural digital edo paperezko batean! Bertan marraztu edo idatziko dugu zer diren Inauteriak benetan guretzat: mozorroak, koloreak, soinuak eta sentipenak ✨

🖌️ Zer jarriko dugu gure muralean?

Talde bakoitzean, adostu eta islatu elementu hauek:

🎭 Mozorroak eta pertsonaiak: Zeintzuk dira gehien gustatzen zaizkigun mozorroak?
🎨 Koloreak eta argia: Inauterietako zein kolore ekartzen ditugu gogora? (Gorria, horia, urdina...)
🎶 Soinuak eta erritmoa: Txintxarriak, danborrak eta algarak!
💖 Sentipenak: Zer poza eta energia ematen digun jaialdi honek.

💡 Isuriren Aholkua: Talde-lana gakoa da! Entzun zuen kideen iritziak eta egin mural koloretsu eta alai bat gure gela apaintzeko. Ekin lanari! 🎨✨

Erabili esaldi hauek zure ideiak partekatzeko:

Sentipenak adierazteko:

«Inauteriek sentiarazten didate…»
«Gehien gustatzen zaidana da…»

Hipotesiak formulatzeko:

«Nire ustez, festa-koloreak… (norbaitek gorde ditu / ezkutatu egin dira)»
«Agian Isurik laguntza behar du… delako.»

💡 Isuriren Aholkua: Ez izan beldurrik euskaraz hitz egiteko! Eredu hauek tresna bat besterik ez dira zuen pentsamenduak askatasunez adierazteko. Animo! 🌟

SUSTRAIAK BIZIRIK - LH 2. maila

Basoak hitz egin balezake... zer esango liguke?

Sakatu Basajaun ezagutzeko - Toca para conocerle

Basajaun

Basoaren Jauna - El Senor del Bosque

Euskal mitologiako Basoaren Jauna da. Baso sakon eta ilunenetan bizi da.

Es el Senor del Bosque de la mitologia vasca.

SUSTRAIAK BIZIRIK - LH 2. maila

Zer dakigu?Esan zer dakizun inauteriari buruz

Zer jakin nahi dugu?Esan burura datorkizun guztia.

Zer dakigu?

Esan zer dakizun inauteriari buruz

Pista bat gehitu:

Zer jakin nahi dugu?

Esan burura datorkizun guztia.

Pista bat gehitu:

Irakasleak: Gorde botoia sakatu ondoren fitxategi bat deskargatuko da. Hurrengo saioan Kargatu sakatuz, post-it guztiak berreskuratuko dira.

👥 Amaiera: Hausnarketa Kolektiboa

Zirkulu batean eserita, gure ideiak partekatuko ditugu:

- Zer uste duzue gertatuko dela hurrengo saioan?

Isuriri laguntzeko?

💡 Isuriren Aholkua: Zure ekarpena oso garrantzitsua da talde osoarentzat. Eskerrik asko gaurko lanagatik! Hurrengo saioan gehiago! 🌟🎭

📖 Ikaskuntza-Egunerokoa eta Harri-semaforoa

:Egun honi amaiera emateko, gure lehen erregistroa egingo dugu egunerokoan: zenbat dakigu Inauteriei buruz? eta zer sentitu dugu gaurko misterioarekin? 🔍✨

🚦 Harri-semaforoa: Nola sentitzen zara gaur?

Aukeratu zeure burua hobekien deskribatzen duen harria:

🟢 Harri berdea: «Ondo ezagutzen ditut Inauteriak eta gogotsu nago misterioa argitzeko.»
🟡 Harri horia: «Apur bat ezagutzen dut Inauteria, baina gauza berriak ikasi nahi ditut.»
🔴 Harri gorria: «Ez dakit oso ondo zer diren Inauteriak, laguntza behar dut.»

🗣️ Hizkuntza-aldamioa(Laguntza)

Zure erregistroa idazteko edo ahoz partekatzeko, erabili eredu hauek:

💬 «Gaur... (jakin-minez / poztasunez / apur bat urduri) nago misterioarekin»
💬 «Nire harria... (berdea / horia / gorria) da, zeren...»
💬 «Isuriri lagundu nahi diot, zeren...»

1. JARDUERA

Bideoa — Lantzeko Kondaira

2. JARDUERA

Talde-lana — Ulermen-galderak

3. JARDUERA

Txatxoak Fitxa

4. JARDUERA

Zenbat ezagutzen dituzu pertsonaiak?

5. JARDUERA

Hitz bankua

6. JARDUERA

Hartza eta Zaragi-dantza kondaira

7. JARDUERA

Inauteri kanta

Prozesamendua: Ulermen-galderak

Talde handian eztabaidatuko dugu kondairaren gako nagusia. Erantzun eta arrazoitu zure taldearekin batera!

Zergatik zen Ziripot hain maitatua herrian, etengabe erortzen bazen ere
Zer egiten zion Zaldikok Ziripoti? Ondo al zegoen hori?
Zer eskatu zien Miel Otxinek herritarrei? Zergatik ezin izan zion Ziripotek ezer eman?
Zer ulertu zuten herritarrek Miel Otxinen aurrean bakarrik geratu zirenean?
Zer gertatu zitzaion Miel Otxini azkenean? Eta Zaldikori?

🗣️ Hizkuntz Laguntzaileak (Esaldi-ereduak):

▸ «Nire ustez, herritarrek Ziripot maite zuten, zeren... (bihotz ona zuelako / ipuin ederrak kontatzen zituelako)» ▸ «Herritarrek elkartu ziren, zeren... (bakarka ahulak zirelako / Miel Otxinek beldurra sortzen zuelako)» ▸ «Nik uste dut Zaldikok... (ospa egin zuela / zerbait ikasi zuela) beldurtuta aldegin zuenean.»

Hitz berriak inauteriaren munduaz.

ondairen Detektibeak: Hitzak Martxan!

Elkartu zarete talde kooperatiboan! Erabili hitz-bankuko hitzak istorio labur bat edo esaldi magiko bat sortzeko. Ondoren, partekatu gainerako ikaskideekin.

1. Pausoa: Aukeratu eta hitz egin

Aukeratu hitz-bankuko bi hitz eta eztabaidatu taldean zer lotura duten mitologiako pertsonaiekin.

2. Pausoa: Sortu eta aurkeztu

Idatzi esaldi bat edo kontakizun labur bat eta kontatu gelan ozenki laguntzaileak erabiliz.

🗣️ Esaldi-ereduak (Sentence Starters):

▸ «Gure taldeak aukeratutako pertsonaia ... da, eta berezitasun hau du: ...»

▸ «Basoan geundela, bat-batean ikusi genuen ... eta babesteko erabili genuen ...»

🎧 Sakatu erreproduzitzailea eta jarraitu istorioa txarteletan

Istorio hau orain dela urte asko eta asko gertatu zen, Markina-Xemeingo herrian. Negua zen eta Markina inguruko mendietan hartz erraldoi bat bizi zen.

Herritarrek beldur handia zioten. Euren ustez, hartzak oso arriskutsuak ziren, handiak eta gaiztoak.

Urtero, negua bukatzen zenean, hartza menditik jaisten zen. Gosez amorratzen zegoen eta orru handiak egiten zituen.

Herritarrek etxeko ateak eta leihoak ondo ixten zituzten. Beldurrez itxaroten zuten etxe barruan, babestuta, hartzak mendira bueltan aldegiten zuen arte.

Egun batean, herriko gazte eta haurrek zerbait egitea erabaki zuten. Ez zuten etxean gehiago ezkutatu nahi.

Dantzari gazteak mendira igo ziren, Pizti-hezitzailearekin batera. Batzuek eskuetan makilak zituzten eta beste batzuek bizkarrean zaragi izeneko larruzko zakuak eramaten zituzten.

Haritz handi baten azpian hartza aurkitu zuten. Pizti-hezitzaileak kate batekin harrapatu zuen hartza, kontu handiz.

Ondoren, herriko plazara eraman zuten denek ikusteko.

Plazan, txistua eta danbolina jo zuten. Dantzariak hartzaren inguruan Zaragi-dantzan hasi ziren. Makilekin zaragiak jo zituzten musikaren erritmoa jarraituz: Klak, klak, klak!

Soinu horrekin, neguko beldur guztiak joan egin ziren. Hartza ez zegoen haserre, kontrakoa! Doinu alaiak entzutean, bera ere dantzan hasi zen. Oso pozik zegoen!

Egun horretatik aurrera, Markinako haurrek badakite hartza ez dela gaiztoa, Udaberriaren laguna baizik. Urtero, inauterietan, herri osoak batera dantzatzen du hotzari agur esateko.

Hartza eta Zaragi-dantza: Beldurretatik dantzara

Ezagutu Markina-Xemeingo hartzaren istorioa eta nola lortu zuten herritarrek musika eta dantzaren bidez beldurra gainditzea.

💬 Ulermena eta Eztabaida:

Zergatik zioten herritarrek beldur handia hartzari hasieran?
Zer egin zuten herriko gazte eta haurrek egoera aldatzeko?
Zer gertatu zen plazan Zaragi-dantza hasi zirenean?

🗣️ Esaldi-ereduak: ▸ «Hasieran herritarrek beldur zioten, zeren... (handia eta arriskutsua zela uste zutelako)» ▸ «Doinu alaiak entzutean, hartza... (ez zegoen haserre eta dantzan hasi zen)»

🎵

Entzun Inauteri Kanta

Jarraitu letrarekin batera eta mugitu gorputza erritmora[cite: 1].

Pentsatu, Hitz Egin eta Arrazoitu!

Talde txikietan edo handian, eztabaidatu ondorengo galderei buruz. Erabili gure hizkuntz laguntzaileak erantzunak emateko!

1. Zergatik aldatu zen hartzaren jarrera?

Doinu alaiak eta musika entzutean, zer gertatu zen hartzarekin eta herritarren beldurrekin?

2. Boterea eta elkartasuna

Zergatik ulertu zuten herritarrek elkartuta zeudela menderaezinak zirela? Zer es nahi du horrek guretzat?

3. Beldurrak gainditzen

Zure ustez, zergatik da garrantzitsua elkar laguntzea zailtasunak agertzen direnean?

🗣️ Hizkuntz Laguntzaileak (Esaldi-ereduak):

▸ «Nire ustez, hartzaren jarrera aldatu zen, zeren... (musika alaiak lasaitu zuelako)»

▸ «Gure ustez, elkarrekin egotea garrantzitsua da, zeren... (indartsuagoak garelako)»

1. JARDUERA

Ziripoten Abentura Bideojokoa

2. JARDUERA

Antzezlana — Markina-Xemeingo Hartza

3. JARDUERA

Miel Otxinen Epaiketa

4. JARDUERA

Abestia eta Dantza

5. JARDUERA

URREZKO TXINTXARRIA ETA HAUSNARKETA

🎭 PRESTATU ZAITEZTE ANTZEZLANERAKO!

Kaixo, Komunitatearen Zaindariak! Iritsi da ordua gure lana oholtza gainean erakusteko. Markina-Xemeingo hartzaren kondaira mundu guztiaren aurrean biziaraziko dugu gaur.

Gogoan izan beharreko arauak eta laguntzak (DUA 3.0):

Ahotsa eta espazioa: Hitz egin argi eta garbi, publikoak ondo entzun zaitzan.
Laguntza malguak: Pertsonaia batzuk fisikoki antzeztuko ditugu, baina rol aktiboa daukazue soinu-efektuak kudeatzen, atrezzoarekin laguntzen edo narrazioa gidatzen. Inork ez du derrigorrez publiko aurrean aktibatu behar nahi ez badu!
Urrezko araua: Minik ez hartu, minik ez eman, eta elkar lagundu une oro.

ANTZEZLANA — MARKINA-XEMEINGO HARTZA

Kaixo, Komunitatearen Zaindariak! Hemen daukazue Markina-Xemeingo hartzaren antzezlanaren gidoia. Presta zaitezte oholtza gainean biziarazteko!

1. EKITALDIA: Beldurraren itzala

Eszena: Markina-Xemein. (Atrezzo taldeak etxeko atariak eta leihoak jartzen ditu eszenatokian. Herritarrak urduri dabiltza alde batetik bestera. Soinu-teknikariek neguko haize-soinua jartzen dute).

1. NARRATZAILEA: Aspaldi-aspaldi, Markina-Xemeingo mendietan, hartz erraldoi bat bizi zen.

Negua heltzen zenean, herria lasai zegoen. Baina udaberriarekin batera, izaki beldurgarri bat bere babeslekutik atera eta herrirantza hurbiltzen zen,janaria bila.Hartzaaaaa!

(Hartza eszenatokian agertzen da poliki-poliki, hatzaparrak erakutsiz eta orroka. Soinu-teknikariek danbor-kolpe astunak jotzen dituzte).

1. HERRITARRA: (beldurtuta) Begira! Negua amaitzear da eta piztia, goseak amorratzen, herrirantza dator!

2. HERRITARRA: (Eskuekin burua estaliz) Bil itzazue abereak! Baserrietako ateak itxi! Hartz ikaragarria gure bila dator!

(Herritarrak etxeetan ezkutatzen dira beldurtuta. Hartzak orro egiten du eta berriro mendira erretiratzen da).

2. EKITALDIA: Gazteriaren kuraia

Eszena: Markinako gazteak eta haurrak eszenatokiaren erdialdera datoz, urrats sendoak emanez.

2. NARRATZAILEA: Markinako gazteek piztiari aurre egiteko kuraia erakutsi zuten.

1. GAZTEA: Nahikoa da! Ez dugu gehiago geure etxeetan ezkutatuta bizi nahi!

2. GAZTEA: Har ditzagun makilak eta zaragiak! Pizti-hezitzailearekin batera mendira igoko gara eta hartza harrapatuko dugu!

(Dantzariak, Pizti-hezitzailea eta Gazteak mendirantz abiatzen dira. Atrezzo taldeak haritz zabal bat eraikitzen du eszenatokiaren erdian).

PIZTI-HEZITZAILEA: (Ahots baxuan, eskuaz keinua eginez) Zatozte…kontuz-kontuz... Hor dago, haritz zaharrean jarrita lotan!

(Pizti-hezitzaileak, zuhurtzia handiz, katea jartzen dio Hartzari).

3. EKITALDIA: Zaragi-dantza

Eszena: (Atrezzo taldeak zuhaitza kentzen du. Talde osoa herriko plazara jaisten da).

3. NARRATZAILEA: Garaipen-ikur gisa, plaza erdiraino eraman zuten piztia, herritar guztiek ikusteko. Une horretan bertan, musikariak jotzen hasi ziren.

(Soinu-teknikariek txistu eta danbolinaren doinu alai eta bizia jo/musika jartzen dute. Dantzariak Hartzaren inguruan biltzen dira).

DANTZARIAK: (Makilekin zaragiak erritmikoki joz) Klak, klak, klak! Agur hotzari, ongi etorri alaitasunari! Klak, klak, klak!

4. EKITALDIA: Udaberriaren pizkundea

1. NARRATZAILEA: Miraria gertatu zen orduan! Txistuaren doinu gozoak eta makilen hots pozgarriek hartzaren bihotz gogorra samurtu zuten.

(Hartza, zakarra izateari utzita, pozez dantzan hasten da modu xarmangarri eta dibertigarrian. Herritarrak etxetik irten eta dantzara biltzen dira).

1. HERRITARRA: (Harrituta eta pozik) Baina... piztia ez da batere gaiztoa! Udaberriaren mezulari bizia baizik!

DENAK BATERA: Dantza egin dezagun denok batera udaberriari harrera egiteko!

(Pertsonaia guztiak, elkarri eskutik helduta, publikoari begira jartzen dira eta agur egiten dute Zaragi-dantzaren erritmoan).

DENAK BATERA: Gora Markinako Inauteriak eta bejondeiela gure ohiturei! Amaitu da antzerkia!

Teloia ixten da.Talde txikietan agurtzera ateratzen dira (narratzaileak,herritarrak,dantzariak,atrezzo-aren arduradunak,etab.)

🔥 MIEL OTXIN ETA GAUZA TXARRAK ERRETZEKO RITOA

Markina-Xemeingo hartzaren antzerkia amaitu dugu! Orain, Kondaira I-ari keinu eginez, gelan gertatutako gauza txarrak kanporatuko ditugu Miel Otxin panpinaren bidez, udaberriari eta jarrera meziei harrera egiteko.

📝 Zer egingo dugu urratsez urrats?

Idatzi edo marraztu: Hartu paper lasto-koloreko bat. Bertan, idatzi edo marraztu gure gelan hobetu nahi duzun zerbait txarra (adibidez: borroka bat, isiltasun eza, laguntzarik eza...).
Zakuan sartu: Zure papera prest duzunean, sartu zaku barruan, Miel Otxin panpinaren ondoan.
Errito sinbolikoa: Denon artean gauza txar horiei "agur" esango diegu su sinbolikoaren bidez!

⚠️ Segurtasun-oharra: Gelan EZ dugu benetako surik erabiliko. "Erretzea" moduko keinu sinbolikoa egingo dugu: zeta-paper gorri/laranjak mugituz, suaren animazioarekin edo paperak birziklatuz!

🗣️ Hizkuntza Laguntzaileak (Nola hitz egin):

Erabili egitura hauek zure papera zakuan sartzean edo taldean partekatzean:

Agur esateko: «Agur esaten diot... (haserrekortasunari / lagundu ez izanari / zaratari).»
Aurrera begiratzeko: «Hemendik aurrera, nahiago dut... (lagundu / entzun / partekatu / elkar zaintzea).»

🎶 OSPAKIZUN AMAIERA: INAUTERIETAKO KANTA ETA DANTZA

Elkarrekin lortu dugu! Markina-Xemeingo hartzaren antzezlanari eta Miel Otxinen ritoari amaiera bikaina emateko, festak gelako bazter guztiak hartuko ditu. Bat egin dezagun denok erritmo berdinean!

🕺 Zer egingo dugu denok batera?

Fila Kotea Osatu: Ikasle guztiok ilara bakarrean elkartuko gara, bakoitzak aurreko lagunari sorbaldetatik helduz.
Erritmoan Dantzatu: Musikaren eta perkusioaren doinu alaiari jarraituz, gelan zehar bira emango dugu denok batera.
Inauterietako Kanta Abestu: Kantuaren koplak ozenki abestuko ditugu komunitatearen poza adierazteko.

🗣️ Hizkuntza Laguntzaileak (Andamiaje Linguistikoak)

1. Edukiaren Hizkuntza (Hiztegi tematikoa):

Inauteriak, sorbalda, ilara, erritmoa, doinu alaia, jai-ludikoa, elkarlana, ospakizuna.

2. Ikaskuntzaren Hizkuntza (Egiturak):

«Hel dakiogun elkarri sorbaldatik dantzan hasteko!»
«Batera abestuko dugu... [abestiaren izena] Inauteriei ongi etorria emateko!»

3. Ikasteko Behar Den Hizkuntza (Interakzio-instrukzioak):

«Mantendu ilararen erritmoa eta kontuz ibili aurreko lagunarekin.»
«Demagun gure poz guztia kanta honetan adierazten dugula!»

🔔 3. AKZIOA: URREZKO TXINTXARRIA ETA SARI GOZOA

🌟 Lantzeko Zaindariaren Saria!

Prozesu osoa osatu duzuelako, bakoitzak bere Urrezko Txintxarria jasoko du eta Ikaskuntza-Egunerokoaren azken orrian itsatsiko du!

Nola sentitu zara gaur? Aukeratu zure harria erantzun-orrian:

🟢 Harri berdea: Oso ondo ulertu dut Inauterien kondaira eta erraz partekatu ditut nire emozioak.

🟡 Harri horia: Kondaira ezagutzen dut, baina pixka bat kostatu zait elkartasuna nire hitzekin azaltzea.

🔴 Harri gorria: Laguntza pixka bat behar izan dut gaurko jarduera amaitzeko.

⭕ Amaitzeko: Zirkuluan eseri eta bakoitzak esango du zer eramango duen bere Txintxarri magikoan betirako gogoratzeko!