LANTZEKO INAUTERIAK: ELKARTASUNAREN INDARRA

«Bakoitzak gure mugak edo zailtasunak izan ditzakegu, baina elkarri lagunduz eta taldean lan eginez gero, ez dago gainditu ezinezko oztoporik»

Ulermena eta Prozesamendua

Helburua

Lantzeko inauterien kondaira bideoaren bidez ezagutu, bertako pertsonaiak (Ziripot, Zaldiko eta Txatxoak) identifikatu eta karakterizatu, eta elkartasunaren nahiz talde-lanaren balioarekin lotzea. 1. saioan aurkeztutako misterioa ikertzen jarraituko dute: nork ezkutatu ditu festako lau koloreak?

SAIOAREN AURKIBIDEA
INAUTERIAK SAIOAREN FASEAK
  1. Hasierako fasea: Motibazioa eta Aktibazioa (1. saioa)
  2. Garapen fasea: Ulermena eta Prozesamendua (oraingoa — 2. saioa)
  3. Sortze-, amaiera- eta transferentzia-fasea (3. eta 4. saioak)

Ziripot eta Lantzeko herritarrek euren istorioa kontatu nahi dizuete… entzun nahi duzu?

Irakaslearentzako Argibideak — 2. Saioa: Ulermena eta Prozesamendua

Saio honetan Lantzeko kondaira nagusia aurkezten da bideoaren bidez. Gogoratu 1. saioan piztutako jakin-mina kondairarekin lotzea: ikasleek pertsonaiak eta haien eginkizunak ezagutuko dituzte, eta festako lau koloreen misterioari buruzko hipotesiak egiten jarraituko dute, erruduna oraindik argitu gabe.

Gida didaktiko honetan fasearen egitura eta plangintza pedagogikoa azaltzen dira. Ikasleekin gelan zuzenean lan egiteko, erabili proiektuan argitaratutako Ikasleen Txokoa ataleko Miel Otxinen baliabideak.

1. JARDUERA: Bideoa — Lantzeko Kondaira

Ikasleek Lantzeko kondaira nagusiaren bideoa ikusiko dute:

«Lantzen, neguko azken hotzari agur esateko, inauteri oso bereziak ospatzen zituzten. Herritar guztien artean, bazen pertsonaia bat denek bihotz-bihotzez maite zutena: Ziripot. Ziripot oso pobrea zenez, janariaren truke ipuin ederrak kontatzen zituen. Gizon zintzoa zen, baina oso handia eta astuna zen! Bi pauso eman orduko… danba! Baina herritarrak bizkor-bizkor hurbiltzen zitzaizkion, laguntzeko.»

«Baina Inauteriak iritsi zirenean, pertsonaia maltzur bat agertu zen: Zaldiko! Eta mendietatik behera, pertsonaia beldurgarri bat hurbildu zen herriraino: Miel Otxin erraldoia, janari guztia eskatzera. Ziripotek ez zuen ezer eman ahal izan, ez baitzuen ezer. Orduan herritarrek zerbait garrantzitsua ulertu zuten: bakarrik, Miel Otxin indartsuegia zen; elkartuta, ordea, inork ezingo zituen mendera.»

Ikusi Bideoa

Isuriren erronkarekin lotura: bideoa amaitzean, ikasleek kondairako pertsonaiak eta haien jokabideak aztertuko dituzte, festako lau koloreak nork ezkutatu dituen argitzeko aztarnak bilatuz. Misterioa ez da oraindik ebatziko: 3. saioko erronka digitalerako abiapuntua izango da.

2. JARDUERA: Prozesamendua — Ulermen-galderak

Talde handian eztabaidatzen dira kondairaren funtsezko galderak, ulermena eta hausnarketa sakontzeko.

Ikasleek talde handian eztabaidatzen dute:

  • Zergatik zen Ziripot hain maitatua herrian, etengabe erortzen bazen ere?
  • Zer egiten zion Zaldikok Ziripoti? Ondo al zegoen hori?
  • Zer eskatu zien Miel Otxinek herritarrei? Zergatik ezin izan zion Ziripotek ezer eman?
  • Zer ulertu zuten herritarrek Miel Otxinen aurrean bakarrik geratu zirenean?
  • Zer gertatu zitzaion Miel Otxini azkenean? Zer gertatu zitzaion Zaldikori?
Hizkuntz aldamioa
  • «Nire ustez, herritarrek Ziripot maite zuten… (bihotz ona zuelako / ipuin ederrak kontatzen zituelako)»
  • «Herritarrek elkartu ziren, zeren… (bakarka ahulak ziren / Miel Otxinek beldurra sortzen zuen)»
  • «Nik uste dut Zaldikok… (ospa egin zuen / ikasi zuen zerbait) beldurtuta.»
IRAKASLEARENTZAKO OHARRA: Kondairaren amaieran Miel Otxin erretzen dela azaltzen bada ere, 4. saioko epaiketa eta amaiera modu sinbolikoan egingo dira, SURIK GABE. Komeni da aldez aurretik azaltzea, ikasleek pasartea testuinguruan uler dezaten.

3. JARDUERA: Pertsonaia-fitxak eta INAUTERI KANTA

Talde txikitan edo bakarka, ikasleek Ziripot eta Txatxoen pertsonaien fitxak osatzen dituzte. Fitxa bakoitzak hiru laguntza-maila ditu: oinarrizkoa (gorria), tartekoa (horia) eta erronka (berdea). Amaieran, INAUTERI KANTA erabiliko dute erritmoa, gorputz-adierazpena eta taldeko ospakizuna lantzeko.

Txatxoak — fitxa digital interaktiboa

Erabili proiektuan argitaratutako fitxa digital interaktiboa, IDU 3.0 ikuspegiko hiru laguntza-mailekin. Bertan ikasten da Txatxoa zintaz jantzitako dantzaria dela, Ziripot babesten duena.

Txatxoak fitxa digitala

Ziripot — fitxa

Kondairan oinarritutako fitxa: Ziripot Lantzeko herritarra da, oso pobrea; janariaren truke ipuin ederrak kontatzen ditu. Oso handia eta astuna da, eta bi pauso ematean askotan erortzen da lurrera — baina berak barre egiten dio bere buruari, eta herritarrak beti hurbiltzen zaizkio laguntzera.

Saioaren itxiera — INAUTERI KANTA

Entzun eta abestu INAUTERI KANTA, erritmo errazak eta gorputz-mugimenduak gehituz. Jarduerak talde-kohesioa eta ospakizun kolektiboa indartzen ditu, eta 3. saioko sormen-jardueretarako zubia egiten du.

Lantzeko Inauteriak – Curriculum Dimentsioak (2. saioa)

Ulermena eta prozesamendua lantzeko, jarduerek ahozko eta ikus-entzunezko ulermena, kultura-tradizioaren ezagutza, elkartasuna, adierazpen artistikoa eta baliabide digitalen erabilera uztartzen dituzte.

Arloa / Eremua Konpetentzia (kodea) Oinarrizko jakintzak Jarduerak eta ebidentziak
Euskara eta Literatura SL5.1 Ahozko/ikus-entzunezko narrazio baten ulermen globala eta xehea. Bideoa + Prozesamendua jarduerak. Ebidentzia: ulermen-galderen erantzunak.
Gizarte eta Kultura Aniztasuna SL7.1 Lantzeko inauterien tradizioa eta bertako pertsonaiak ezagutzea. Pertsonaia-fitxak (Ziripot, Txatxoak, Arotzak).
Balio Zibiko eta Etikoak KSD3 Elkartasuna eta taldean lan egitea; banaka ahulak izanda ere, elkartuta indartsu izatearen ideia. Prozesamendua (galdera gidatuak). Ebidentzia: hausnarketa-erantzunak.
Konpetentzia Digitala CD1 / CD3 Fitxa digital interaktiboaren erabilera arduratsua. Txatxoak eta Arotzak fitxa digitala.
Arte Hezkuntza KAKK4 Musikaren, erritmoaren eta gorputz-adierazpenaren bidez parte hartzea. INAUTERI KANTA: abestea, erritmoa eta taldeko mugimendua.
Tutoretza / KPSII (zeharkakoa) KPSII Pertsonaien ezaugarriekin identifikatzea; norberaren laguntza-maila aukeratzea (IDU). Pertsonaia-fitxen maila-aukeraketa (gorria/horia/berdea).

Metakognizioa (Ulermena eta Prozesamendua)

Atal honek ikasleei laguntzen die kondairaren edukiak beren ezagutza-egiturekin lotzen, eta beren laguntza-maila aukeratzen IDU ikuspegitik.

Jarduera Helburua Nola garatzen da?
1. BideoaAurkezpen globala Kondaira osoa ezagutzea eta 1. saioko erronkarekin lotzea. Lantzeko kondaira nagusiaren bideoa ikusi eta pertsonaiei nahiz misterioaren aztarnei buruz hitz egin.
2. ProzesamenduaUlermen sakona Kondairaren funtsezko ideiak (elkartasuna) barneratzea. Talde handiko eztabaida, galdera gidatuekin.
3. Pertsonaia-fitxakIDU, hiru laguntza-maila Ikasle bakoitzak bere laguntza-mailan pertsonaiak ezagutzea. Fitxa digitala (Txatxoak/Arotzak) + fitxa paperean (Ziripot), hiru mailetan.
4. INAUTERI KANTAErritmoa eta gorputz-adierazpena Musika eta mugimendua taldeko ospakizunarekin lotzea. Kanta entzun eta abestu, erritmo eta mugimendu errazekin.
Zergatik da garrantzitsua? Azalpena
IDU 3.0 Fitxa bakoitzak hiru laguntza-maila ditu (gorria/horia/berdea), ikasle bakoitzak bere erritmoan aurrera egin dezan.
Koherentzia narratiboa 1. saioan piztutako jakin-mina 2. saioan kondairarekin lotzen da, eta 3. saioko erronkarako oinarria ematen du.
EIMA Idoneitatea Fitxa digitalak eta paperezkoak konbinatuz, baliabide anitzak eskaintzen dira ikasle-talde heterogeneoentzat.

Isuriren Kondairak – Sustraiak Bizirik
Euskal mitologiaren eta kulturaren bidezko hezkuntza-proiektua.
Naturarekiko lotura, irudimena eta jasangarritasuna sustatzen ditu.