LANTZEKO INAUTERIAK: ELKARTASUNAREN INDARRA

«Norbaitek herriko festa-koloreak ezkutatu ditu… eta negua ez omen da inoiz amaituko. Isurik zuen laguntza behar du.»

Motibazio eta Aktibazioa

Helburua

Ikasleen aurre-ezagutzak aktibatu inauterien tradizioaren inguruan (mozorroak, jaia, natura-aldaketa) eta jakin-mina piztu, oraindik Lantzeko kondairaren xehetasunak aurkeztu gabe — hurrengo saiorako (2. saioa) gordeko dira. Helburua da ikasleak modu esanguratsuan eta pertsonalean konektatzea gaiarekin, beraien esperientziatik abiatuta.

SAIOAREN AURKIBIDEA
INAUTERIAK SAIOAREN FASEAK
  1. Motibazioa eta Aktibazioa (oraingoa)
  2. Garapena / Ulermena
  3. Sormena / Ebaluazioa

Zerbait bitxia gertatu da gelan… Isurik lagundu nahi dizu misterioa argitzen!

Irakaslearentzako Argibideak — 1. Saioa: Motibazioa eta Aktibazioa

Saio honetan ez da oraindik aipatzen Lantzeko kondairaren xehetasunik (Ziripot, Miel Otxin, Zaldiko…) Helburua da ikasleen jakin-mina eta aurre-ezagutzak aktibatzea, beraien esperientzia pertsonaletik abiatuta (mozorroak, jaia, urtaroen aldaketa). Kondaira 2. saioan aurkeztuko da, lehen aldiz, bideoaren bidez.

Gida didaktiko honetan fasearen egitura eta plangintza pedagogikoa aztertzen dira. Halere, ikasleekin gelan zuzenean lan egiteko, webguneko Ikasleen Txokoa atalera jotzea da bidea. Bertan dago txertatuta ikaskuntza-sekuentzia osoa, saioz saio lantzeko baliabide eta jarduera interaktibo guztiekin batera.

Ikasleen Txokoan zehar urratsez urrats jarraituko den bidea:

Joan Ikasleen Txokora eta hasi saioa →

1. JARDUERA: Girotzea eta Detonantea

Irakasleak gela apur bat iluntzen du eta txintxarriak jotzen ditu,  perkusio tresnaren batekin erritmoa markatuz:

«Kaixo, ni Isuri naiz! Zerbait bitxia gertatzen ari da: norbaitek herriko festa-kolore guztiak ezkutatu ditu, eta hori dela eta… negua ez omen da inoiz amaituko! Zuen laguntza behar dut misterio hau argitzeko.»

Zer egin behar duzu: entzun isilik Isuriren mezua, eta pentsatu: zer galdu ote da? Zer gertatzen da urtaroak aldatzen direnean?
Helburua: arreta eta jakin-mina piztea, eta ikasleak gaiarekin emozionalki konektatzea, kondairaren xehetasunak eman aurretik.
IRAKASLEARENTZAKO OHARRA — Girotzea prestatzeko: Behar duzuna: txintxarriak eta danbolina edo antzeko perkusio-tresna bat, gela iluntzeko aukera, eta Isuri abatarraren mezua ahoz irakurtzeko edo grabatzeko. Gomendioa: ez aipatu oraindik Lantz, Ziripot edo Miel Otxin izenik — misterioa 2. saiora arte gordetzea da helburua.

2. JARDUERA: Asanblada — «Zer da inauteria guretzat» 

Zirkulu batean eserita, ikasleek beren esperientzia partekatzen dute: zergatik mozorrotzen gara Inauterietan? Zergatik egiten dugu zarata, kantatzen/dantzatzen dugu? Zer gertatzen da naturan negutik udaberrira pasatzean?

Galdera gidatuak: Zu noiz mozorrotu izan zara? Zer sentitzen duzu mozorroa jantzitakoan? Zergatik uste duzu jendeak zarata egiten duela negua «uxatzeko»?
Hizkuntz aldamioa
  • «Ni mozorrotu nintzenean… (barre egin nuen / apur bat lotsatu nintzen / oso pozik egon nintzen)»
  • «Neguan… (hotza egiten du / egunak laburragoak dira) eta udaberrian… (loreak ateratzen dira / eguzkia gehiago ikusten dugu)»

Murala: «Inauteriak guretzat»

Talde txikitan, ikasleek mural digital edo paper batean marraztu edo idazten dute zer diren Inauteriak beraientzat: mozorroak, koloreak, soinuak, sentipenak.

IRAKASLEARENTZAKO OHARRA: Baliagarria da natura-argazkiak (negua/udaberria) aldez aurretik prestatzea, ikasleen hausnarketa bideratzeko. Murala hautatutako plataforma digitalean edo paperezko horma-irudi batean egin daiteke.

3. JARDUERA: Hizkuntza-aldamioa

Asanbladan eta muralean erabilitako hizkuntza-laguntzak berrikusi eta finkatzen dira, ikasle guztiek modu autonomoagoan parte hartu ahal izateko.

GURE HIZKUNTZA LAGUNTZAILEAK

(Erabili esaldi hauek zure ideiak partekatzeko):

Sentipenak adierazteko:
  • «Inauteriek sentiarazten didate…»
  • «Gehien gustatzen zaidana da…»
Hipotesiak formulatzeko:
  • «Nire ustez, festa-koloreak… (norbaitek gorde ditu / ezkutatu egin dira)»
  • «Agian Isurik laguntza behar du… delako.»

Gomendioa: irudi-txartelak edo piktogramak erabili esaldi-egiturak babesteko, batez ere hizkuntza-zailtasunak dituzten ikasleentzat (IDU 3.0 — adierazpen anitzak).

Irakaslearentzako oharra — Ikaskuntza-Egunerokoa:
Saio hau hasi aurretik, inprimatu eta banatu Ikaskuntza-Egunerokoa ikasle bakoitzari (A4 orrian, liburuxka moduan). Bertan egingo dute saioz saioko autoebaluazioa; gorde ikaslearen karpetan. Azken saioaren amaieran (4. saioa), ikasle bakoitzak bere Urrezko Txintxarria erronka-domina jasoko du.

4. JARDUERA: Metakognizio Hasierakoa — Harri-semaforoa

Ikaskuntza-Egunerokoan, ikasle bakoitzak bere lehen erregistroa egiten du: zenbat ezagutzen ditut Inauteriak, eta zer sentitu dut gaurko misterioarekin?

Harri berdea
«Ondo ezagutzen ditut Inauteriak eta gogotsu nago misterioa argitzeko.»
Harri horia
«Inauteriak apur bat ezagutzen ditut, baina gauza berriak ikasi nahi ditut.»
Harri gorria
«Ez dakit oso ondo zer diren Inauteriak, laguntza behar dut.»
Hizkuntz aldamioa
  • «Gaur… (jakin-minez / poztasunez / apur bat urduri) nago misterioarekin»
  • «Nire harria… (berdea / horia / gorria) da, zeren…»
  • «Isuriri lagundu nahi diot, zeren…»
Amaiera: Hausnarketa Kolektiboa

Zirkulu batean eserita, ikasleek partekatzen dute zer uste duten gertatuko dela hurrengo saioan, eta zer gogo duten Isuriri laguntzeko.

Lantzeko Inauteriak – Curriculum Dimentsioak (1. saioa)

Fase honen ezaugarri nagusiak —hasierako motibazioa eta aktibazioa, ahozko parte-hartzea, kultura-esperientzien trukea eta autoebaluazioa— kontuan hartuta, ondorengo taulan landutako curriculum-elementuak, jarduerak eta ebidentziak jasotzen dira.

Arloa / Eremua Konpetentzia (kodea) Oinarrizko jakintzak Jarduerak eta ebidentziak
Euskara eta Literatura SL5.1 Ahozko partaidetza eta iritzi/hipotesi xumeak ahoz adieraztea. Batzarrea + Hizkuntza-aldamioa jarduerak. Ebidentzia: parte-hartze ahozkoa, hizkuntza-laguntzen erabilera.
Gizarte eta Kultura Aniztasuna SL7.1 Norberaren esperientzia kulturalak (mozorroak, jaiak) ezagutzea eta partekatzea, ondorengo kondairarako oinarri gisa. «Guretzat Inauteriak» batzarrea + murala. Ebidentzia: muralaren ekarpenak.
Balio Zibiko eta Etikoak KSD3 Besteen esperientziak entzun eta errespetatzea, talde-hausnarketan. Batzarrea + hausnarketa kolektiboa. Ebidentzia: entzute aktiboa, txandak errespetatzea.
Konpetentzia Digitala CD1 / CD3 Mural digitalerako oinarriak. «Inauteriak guretzat» mural digitala edo paperezkoa.
Tutoretza / KPSII (zeharkakoa) KPSII Autoezagutza; emozioen identifikazioa; aurretiazko ezagutza-mailaren kontzientzia hartzea. Harri-semaforoa eta Ikaskuntza Egunerokoa. Ebidentzia: hasierako autoebaluazioa.

Metakognizioa (Motibazioa eta Aktibazioa)

Atal honek ikasleei beren ikaskuntza-prozesuaren protagonista izaten laguntzen die, hasieratik jakin-mina piztuz, autoebaluazioa eginez eta beraien esperientzia pertsonaletik abiatuz.

Jarduera Helburua Nola garatzen da?
1. Girotzea eta DetonanteaJakin-mina piztea Arreta erakartzea eta ikasleak emozionalki gaiarekin konektatzea. Isuri avatarraren mezu misteriotsua (gela ilundua, txintxarriak eta danbolina edo beste perkusio-tresna bat). Ez da oraindik kondairarik aipatzen.
2. BatzarreaAurre-ezagutzak aktibatzea Ikasleen esperientzia pertsonala eta natura-behaketa lotzea gaiarekin. Mozorroei eta urtaroen aldaketari buruzko elkarrizketa; mural «Inauteriak guretzat».
3. Hizkuntza-aldamioaHizkuntza-laguntza Ikasle guztiek modu autonomoagoan parte hartzea, hizkuntza-zailtasunak gorabehera. Esaldi-hasierak eta irudi-laguntzak, sentipenak eta hipotesiak adierazteko.
4. Metakognizio HasierakoaHasierako puntua Ikasle bakoitzaren aurre-ezagutzak eta segurtasun-maila identifikatzea. Ikaskuntza-eguneroan, ikasle bakoitzak bere «harria» aukeratzen du: berdea, horia edo gorria.

Harri-semaforoa

Harri berdea
«Ondo ezagutzen ditut Inauteriak eta gogotsu nago misterioa argitzeko.»
Harri horia
«Zerbait ezagutzen dut Inauteriez, baina gauza berriak ikasi nahi ditut.»
Harri gorria
«Ez dakit oso ondo zer diren Inauteriak, laguntza behar dut.»
Hizkuntz andamiazea
  • «Gaur… (jakin-minez / poztasunez / apur bat urduri) nago misterioarekin».
  • «Nire harria… (berdea / horia / gorria) da, zeren…»
  • «Isuriri lagundu nahi diot, zeren…»
Zergatik da garrantzitsua? Azalpena
Autoerregulazioa Ikasleak bere aurre-ezagutza eta segurtasun-maila identifikatzen ditu hasieratik.
IDU 3.0 «Harri-semaforoak» eta hizkuntz aldamioak aukera ematen diete ikasle guztiei parte hartzeko, bakoitzak behar duen laguntza-mailarekin.

Isuriren Kondairak – Sustraiak Bizirik
Euskal mitologiaren eta kulturaren bidezko hezkuntza-proiektua.
Naturarekiko lotura, irudimena eta jasangarritasuna sustatzen ditu.