Irakaslearentzako Argibideak — 1. Fasea: Motibazioa eta Aktibazioa
Fase honen bidez, Basajaun pertsonaiaren eta euskal kondairaren inguruko aldez aurreko ezagutzak piztuko dira, ingurumen-balio ekosozialak eta naturarekiko errespetua modu konpetentzialean lantzeko.
Gida didaktiko honetan fasearen egitura eta plangintza pedagogikoa aztertzen dira. Halere, ikasleekin gelan zuzenean lan egiteko, webguneko Ikasleen Txokoa atalera jotzea da bidea. Bertan dago txertatuta ikaskuntza-sekuentzia osoa, saioz saio lantzeko baliabide, bideo, audio eta jarduera interaktibo guztiekin batera.
Ikasleen Txokoan zehar urratsez urrats jarraituko den bidea:
Irakaslea tonu narratibo bereziarekin hasten da:
«Gaur goizean, basoko haizeak hitz batzuk ekarri dizkigu… norbait ari omen da zerbait esaten. Basajaunaren ahotsa ote da?»
1. Audio
2. Bideoa
3. Bideoa Azpitituluarekin
4. Transkripzioa
Eztabaidatu taldean eta sortu zuen hipotesiak Basajaunen inguruan.
Nik uste dut Basajaun… (zaintzailea / laguna) dela
(Erabili esaldi hauek zure erantzuna emateko):
IRAKASLEAK ERANTZUNAK JASOTZEN DITU MURALEAN (DAKIGUNA / JAKIN NAHI DUGUNA)
Marraztu edo idatzi Basajaunari, eta aukeratu nola sentitzen zaren gaur.
Nire abiapuntua: Marrazkia edo mezua amaitu ondoren, ikasle bakoitzak bere harria aukeratuko du eta Ikaskuntza-egunerokoan (edo mural kolektibora) itsatsiko du:
Hau da Ikaskuntza-egunerokoan egingo dugun lehen erregistroa. Saioaren amaieran berriro begiratuko dugu, zer aldatu den ikusteko.
“Beraz, denok uste dugu Basajaunek zerbait esan nahi digula. Ea bideoan zer kontatzen digun gaur…”
Entzun, irakurri eta abestu lehen aldiz «BASAJAUN KANTA», basoko soinuekin batera. Landu kondairaren hiztegia, erritmoa eta naturarekiko errespetuaren mezua, eta erantzun zure laguntza-mailaren arabera.
Saioen arteko lotura: kanta hau Sormena eta Ebaluazioa fasean berriro erabiliko da, «Basajaunaren Mezua» muralaren aurkezpena eta ikasitakoaren amaierako hausnarketa laguntzeko.
Fase honen ezaugarri nagusiak (hasierako motibazioa eta aktibazioa) kontuan hartuta, ondorengo taula prestatu da, curriculum-elementuak arlo, konpetentzia espezifiko eta Irteera Profilaren deskriptoreen (CLG2, KKAG3, KPSII3, STEM5) bidez zehaztuz.
| Arloa / Eremua | Konpetentzia espezifikoa (KE) / Ebaluazio-irizpidea (EI) | Oinarrizko jakintzak | Jarduerak, aldamioa eta ebidentziak |
|---|---|---|---|
| Euskara eta Literatura | KE2 – Ahozko eta multimodalezko testuak ulertu. EI 2.1 – Zentzu globala ulertu, ideia nagusiak eta mezu esplizituak identifikatuz. |
Ulermen-estrategiak; ahozko testuaren eta irudiaren arteko lotura; entzumen aktiboa. | Basoaren audioa + Basajaunen bideoa eta fitxa bisuala. Ebidentzia: Hasierako hipotesiak eta entzumen-ulermena. |
| Euskara eta Literatura | KE3 – Ahozko elkarrekintzetan parte hartu. EI 3.2 – Entzute aktiboa eta oinarrizko komunikazio-arauak errespetatu. |
Ahozko elkarreragina; ideiak eta aurretiazko ezagutzak adieraztea; hizkuntz aldamioen erabilera (sentence starters). | «Zer dakigu / Zer jakin nahi dugu?» batzarra eta murala. aldamioa: Batzarrerako egitura linguistikoak («Nik uste dut…», «Nire ustez…»). Ebidentzia: Ahozko ekarpenak eta post-itak. |
| Euskara eta Literatura | KE8 – Literatura- eta kultura-adierazpenetara hurbildu. EI 8.1 – Haur-literaturako eta euskal tradizioko testuak/pertsonaiak ezagutu. |
Euskal ahozko tradizioa; mitologia eta kondairak; kultura-ondarearekiko afektibitatea. | Basajaun basoaren zaindari gisa ezagutzea eta Euskal Herriko mapan kokatzea (Aralar/Gipuzkoa). Ebidentzia: Pertsonaia euskal ingurune naturalarekin lotzea. |
| Natura, Gizarte eta Kultura Ingurunearen Ezagutza | KE6 – Ingurune naturala aztertu eta zaintza sustatu. EI 6.2 – Ekosistemak eta izaki bizidunekiko errespetu-jarrerak identifikatzea (balorazio diagnostikoa). |
Ingurune naturala zaintzeko jarrerak; giza ekintzen eta naturaren arteko harremana. | Basajaunen mezua aztertzea. Ebidentzia diagnostikoa: Natura eta basoa zaintzeari buruzko hasierako ideien detekzioa. |
| Tutoretza / KPSII (zeharkakoa) | KE5 – Ikaskuntza autorregulatuaren estrategiak garatu. EI 5.1 – Nork bere egoera eta helburuak identifikatzea. |
Autoezagutza; emozioen identifikazioa; aurretiazko ezagutza-mailaren kontzientzia hartzea. | Harri-semaforoa eta Ikaskuntza Egunerokoa: «Nola sentitzen naiz? Zer dakit? Zer jakin nahi dut?». Ebidentzia: Hasierako autoebaluazioa eta autorregulazioa. |
Atal honek ikasleei beren ikaskuntza-prozesuaren protagonista izaten laguntzen die, hasieratik helburuak ulertuz, autoebaluazioa eginez eta talde-konpromisoak eraikiz.
| Jarduera | Helburua | Nola garatzen da? |
|---|---|---|
| 1. Gure bidaia-planaHelburuak adostea | Ikasleek zer ikasiko duten eta erronkaren zentzua ulertzea. | Irakasleak edo Isuri abatarrak «Bidaia-orria» aurkezten du. Ikasleek Basoko Zaindari bihurtzeko erronka jasotzen dute, Basajaun erronka-domina lortzeko helburuarekin. |
| 2. Harri-semaforoaHasierako puntua | Ikasle bakoitzaren aurre-ezagutzak eta segurtasun-maila identifikatzea. | Ikaskuntza-eguneroan edo mural kolektiboan, ikasle bakoitzak bere «harria» aukeratzen du: berdea, horia edo gorria. |
| 3. Ikaskuntza-eguneroaAutorregulazioa | Ikasleen emozioak, pentsamenduak eta itxaropenak aktibatzea. | Ikasleek marrazki edo hitz baten bidez adierazten dute nola sentitzen diren abentura hasi aurretik. |
| 4. Konpromiso didaktikoaTalde-akordioak | Ikaskuntza-giro segurua eta parte-hartzailea sortzea. | Taldean adosten dira saiorako oinarrizko arauak: elkar entzutea, naturaren soinuak errespetatzea, galderak egitea eta parte hartzea. |
| Zergatik da garrantzitsua? | Azalpena |
|---|---|
| Autorregulazioa | Ikasleak bere indarguneak eta zailtasunak identifikatzen ditu hasieratik. |
| IDU 3.0 | «Harri-semaforoak» eta hizkuntz aldamioek aukera ematen diete ikasle guztiei parte hartzeko, bakoitzak behar duen laguntza-mailarekin. |
| EIMA onespena | Ebaluazioa prozesu osoan zeharreko behaketa, gogoeta eta jarraipen gisa ulertzen da, ez soilik amaierako nota bezala. |